2026 жылғы 11 қарашада Алматыда Түркітілдес журналистер қорының 12 жылдығына арналған салтанатты кеш өтті. Мерейтой аясында «Қазақ журналистикасының үздіктері – 2026» арнайы марапаттары мен «Еркін сөз – 2026» республикалық шығармашылық байқауының жүлделері табысталды. Шараға белгілі журналистер, медиа саласының ардагерлері, баспасөз хатшылары, PR мамандары, кәсіпкерлер және қордың серіктестері қатысты.
2014 жылғы 11 қарашада құрылған Түркітілдес журналистер қоры он екі жыл ішінде қазақтілді журналистердің кәсіби дамуына қолдау көрсетіп, халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған бірқатар жобаны жүзеге асырды. Қордың басты мақсаты — журналистердің білімін жетілдіру, шығармашылық ізденісін ынталандыру, кәсіби байланыстарын кеңейту және отандық медианың дамуына үлес қосу.
Мерейтойлық жиында қор президенті, Қазақстан Әйел журналистер клубының жетекшісі Нәзия Жоямергенқызы ұйымның он екі жылдық қызметіне тоқталып, алдағы жоспарларымен бөлісті.
«Біздің басты мақсатымыз — журналистердің кәсіби мүмкіндігін кеңейту, олардың еңбегін бағалау және халықаралық деңгейде тәжірибе алмасуына жағдай жасау. Журналистика — қоғам алдындағы үлкен жауапкершілік. Сондықтан әріптестеріміздің білімін жетілдіру, жаңа технологияларды меңгеруіне көмектесу және кәсіби ынтымақтастықты дамыту біз үшін әрдайым маңызды», — деді Қор президенті.
2014 жылдан басталған кәсіби қолдау және білім беру жүйесі
Түркітілдес журналистер қоры құрылған 2014 жылдың өзінде ұйым жанынан Қазақстан Әйел журналистер клубы, Жас журналистер мектебі және Медиа тренерлер мектебі ашылды. Бұл бастамалар қазақ журналистикасындағы кәсіби ынтымақтастықты нығайтуға, жас мамандарды қолдауға және журналистердің үздіксіз білім алуына мүмкіндік жасауға бағытталды.
Қазақстан Әйел журналистер клубының негізгі мақсаты — әйел журналистердің кәсіби және шығармашылық әлеуетін дамыту, олардың қоғамдық өмірдегі белсенділігін арттыру, өзара қолдау мен тәжірибе алмасу ортасын қалыптастыру. Клуб әйелдердің құқықтары, гендерлік теңдік, отбасы мен бала қауіпсіздігі, қоғамдағы әлеуметтік жауапкершілік мәселелеріне де ерекше назар аударады.
Жас журналистер мектебі журналистикаға қызығушылық танытқан жастардың кәсіби қалыптасуына көмектесуді көздейді. Жас мамандарға ақпарат жинау, дереккөздермен жұмыс істеу, сұхбат жүргізу, материал дайындау және журналистік этика талаптарын сақтау бойынша тәжірибелік білім беріледі.
Ал Медиа тренерлер мектебі журналистердің кәсіби біліктілігін арттыруға арналған тұрақты білім беру алаңына айналды. Қазақстан, Орталық Азия, Түркия, Еуропа және АҚШ мамандарының қатысуымен семинарлар, вебинарлар, тренингтер мен шеберлік сабақтары ұйымдастырылып келеді.
Қор жанынан Мәдениет, Заң және Қаржы комитеттері де құрылып, салалық бағыттағы жұмыстарды дамытуға мүмкіндік жасалды.
Ендігі маңызды бастамалардың бірі — Журналистика ардагерлерінің алқасы мен Сарапшылар кеңесін құру.
Журналистика ардагерлерінің алқасы аға буын қаламгерлерінің мол тәжірибесін жас журналистерге жеткізуге, кәсіби сабақтастықты сақтауға және тәлімгерлік дәстүрді дамытуға бағытталмақ. Алқа аясында белгілі журналистермен кездесулер, шығармашылық шеберлік сабақтары және тәжірибе алмасу бағдарламаларын өткізу жоспарланып отыр.
Сарапшылар кеңесі журналистикадағы кәсіби этика, ақпараттың шынайылығы, авторлық құқық, медиа заңнамасы, жасанды интеллект технологиялары және журналистің қоғам алдындағы жауапкершілігі мәселелеріне назар аударады. Кеңеске тәжірибелі журналистерді, медиа сарапшыларын, заңгерлерді және салалық мамандарды тарту көзделген.
Осылайша, 2014 жылы негізі қаланған кәсіби қолдау жүйесі жаңа құрылымдармен толықтырылып, журналистердің бірнеше буынын ортақ мақсатқа жұмылдыратын алаңға айналады.
Қазақ журналистикасы халықаралық кеңістікте
Қордың маңызды жобаларының бірі — Халықаралық түркітілдес журналистер медиа форумы. Биыл жетінші рет ұйымдастырылған форум әр жылдары Алматы, Астана, Ыстанбұл және Брюссель қалаларында өтіп, түрлі мемлекеттердің журналистері мен медиа сарапшыларын біріктірді.
Ыстанбұлда өткен VII халықаралық форум аясында конференциялар, семинарлар, шығармашылық байқаулар және редакциялармен тәжірибе алмасу кездесулері ұйымдастырылды. Нәтижесінде шетелдік әріптестермен жаңа кәсіби байланыстар орнап, бірлескен жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік туды.
Халықаралық ынтымақтастықтың тағы бір маңызды нәтижесі — қордың бастамасымен құрылған Дүниежүзілік түркі медиа ассоциациясы. Қазақстан, Бельгия және Нидерланд өкілдерінің қатысуымен қалыптасқан ұйымға кейін Ұлыбритания, Франция, Түркия және Швейцариядағы әріптестер қосылды. Әзербайжан мен Қырғызстан өкілдері де ұйымға мүше болуға қызығушылық білдірген.
Ассоциацияның мақсаты — түркі әлеміндегі журналистердің кәсіби байланысын нығайту, бірлескен медиажобаларды дамыту, мәдениет, тарих, экономика және қоғамдық мәселелер бойынша ақпарат алмасуды кеңейту.
Қор алдағы уақытта да «Қазақстан – Еуропа медиа көпірі» жобасы арқылы еуропалық әріптестермен ынтымақтастықты жалғастыруды жоспарлап отыр. Жоба аясында бірнеше мемлекетте кәсіби кездесулер, тәжірибе алмасу бағдарламалары мен шеберлік сабақтарын өткізу көзделген.
«Қазақ журналистикасының үздіктері – 2026»: кәсіби еңбекті ұлықтау
Мерейтойлық кештің маңызды бөлігі — «Қазақ журналистикасының үздіктері – 2026» марапаттау салтанаты болды.
Бұл бастама қазақ журналистикасының дамуына елеулі үлес қосқан тұлғалардың есімін ұлықтауға, олардың шығармашылық мұрасын насихаттауға және кәсіби дәстүр сабақтастығын сақтауға бағытталған.
Салтанатты жиында Марат Қабанбай, Жолдасбек Дуанабай, Бақытгүл Мәкімбай, Айнұр Сыдықова, Сәкен Орынбасарұлы, Тілеуқабыл Мыңжасар және Индира Жылқайдарова атындағы арнайы марапаттар табысталды.
Бұл марапаттар журналистикадағы адалдықты, азаматтық ұстанымды, өткір публицистиканы, әлеуметтік жауапкершілікті және шығармашылық шеберлікті дәріптейді.
Сонымен қатар медиадағы кәсіби жетістігімен және қоғамдық белсенділігімен ерекшеленген әйел журналистердің еңбегін бағалауға арналған «THE BEST WOMAN IN MEDIA – 2026» марапаты табысталды.
Ұйымдастырушылардың пікірінше, журналист еңбегін бағалау — оның кәсіби дамуына серпін беріп қана қоймай, қоғамдағы сөз мәдениеті мен ақпарат сапасын арттырудың маңызды тетігі.
«Еркін сөз» байқауына — 10 жыл
Салтанатты кеште Түркітілдес журналистер қорының Halyk Bank-пен серіктестікте ұйымдастыратын «Еркін сөз – 2026» республикалық шығармашылық байқауының жеңімпаздары да марапатталды.
2017 жылдан бері өткізіліп келе жатқан байқау биыл өзінің он жылдық белесіне жетті.
«Еркін сөз» жобасының басты мақсаты — қазақтілді журналистердің қаржы және экономика тақырыптарындағы кәсіби біліктілігін арттыру, халықтың қаржылық сауатын дамыту және күрделі экономикалық мәселелерді қарапайым әрі түсінікті тілмен жеткізуге ынталандыру.
Әсіресе қаржылық алаяқтықтың алдын алу, азаматтардың тұтынушылық құқықтарын қорғау, несие шарттарын түсіндіру, жеке қаражатты тиімді басқару мәселелерін ақпарат құралдарында сауатты жариялау маңызды.
Биылғы байқауда «Үздік мақала», «Сайттағы үздік мақала» және «Үздік ақпараттық телесюжет» номинациялары бойынша жеңімпаздар анықталып, марапатталды.
Қор президенті жобаның он жыл бойы тұрақты ұйымдастырылуына қолдау көрсеткен Halyk Bank ұжымына ризашылығын білдірді.
Halyk Bank — қордың он жылдан бергі сенімді серіктесі. Осы уақыт ішінде журналистердің қаржы тақырыбындағы кәсіби білімін жетілдіруге және халықтың қаржылық сауатын арттыруға бағытталған көптеген бастама бірлесіп жүзеге асырылды. Соңғы екі жылда Қазақстанның 11 қаласында ұйымдастырылған семинар-тренингтер де осы ынтымақтастықтың нақты нәтижесі болды.
Журналистер мен қоғам арасындағы байланысты нығайту
Мерейтойлық кеште журналистермен қатар қоғаммен байланыс саласының мамандары, баспасөз хатшылары, PR менеджерлері және әлеуметтік маңызы бар бастамаларды қолдап жүрген кәсіпкерлердің еңбегі де бағаланды.
Атап айтқанда, отандық цифрлық қызмет көрсету саласын дамытуға үлес қосып жүрген «Қажет такси» компаниясының иелері мен құрылтайшыларына құрмет көрсетілді.
Қордың ұстанымынша, сапалы ақпараттық орта қалыптастыру тек журналистердің ғана емес, мемлекеттік органдардың, бизнес өкілдерінің, қоғаммен байланыс мамандарының және азаматтық қоғамның бірлескен жауапкершілігі болып саналады.
Он екі жылдық белес — жаңа мүмкіндіктердің бастауы
Түркітілдес журналистер қоры алдағы кезеңде халықаралық серіктестікті кеңейтуге, жас журналистерге арналған білім беру бағдарламаларын дамытуға, тәжірибелі медиа мамандарын ортақ жобаларға тартуға басымдық бермек.
2014 жылы Қазақстан Әйел журналистер клубы, Жас журналистер мектебі және Медиа тренерлер мектебін құрудан басталған жұмыс бүгінде халықаралық форумдар, білім беру бағдарламалары, шығармашылық байқаулар және кәсіби бірлестіктер арқылы жалғасып келеді.
Ал Журналистика ардагерлерінің алқасы мен Сарапшылар кеңесін құру бастамасы қор қызметінің жаңа кезеңіне жол ашпақ. Бұл құрылымдар аға буын мен жас журналистер арасындағы сабақтастықты нығайтып, журналистикадағы кәсіби жауапкершілік пен сапалы ақпарат мәдениетін дамытуға үлес қосады.
Мерейтойлық жиын соңында ұйымдастырушылар отандық және шетелдік әріптестерге, журналистика ардагерлеріне, жас мамандарға, серіктестер мен қолдаушыларға алғыс білдірді.
Түркітілдес журналистер қорының 12 жылдығы — атқарылған жұмысты қорытындылайтын ғана емес, қазақ журналистикасының халықаралық деңгейдегі мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған жаңа бастамалардың да маңызды белесі.
Қазақ журналистикасының беделін арттыру, кәсіби еркіндік пен жауапкершілікті ұштастыру, шынайы ақпарат арқылы қоғамға қызмет ету — қор қызметінің алдағы жылдардағы да басты ұстанымы болып қала бермек.