Қазақстандық Аружан Сахариянова америкалық Furman университетін тәмамдаған соң, Гринвилл қаласының (Оңтүстік Каролина штаты, АҚШ) әкімшілігінде орнықты даму жөніндегі тәлімгер (Sustainability Intern) болып жұмысқа орналасты. Ол өміріндегі жаңа кезең туралы LinkedIn-де айтып берді.
Осыдан бір ай бұрын Аружан Furman University-ді Sustainability Science және Communication Studies мамандықтары бойынша үздік бітіріп, бакалавр дәрежесін алды. Өз блогында ол университетке Қазақстаннан келген жалғыз студент болғанын атап өтті. Төрт жылдық оқу барысында ол алты тағылымдамадан және кәсіби даму бағдарламаларынан өтіп, зерттеу және қоғамдық жобаларға қатысқан, екі рет шетелде алмасу бағдарламасымен оқыған, сондай-ақ бірнеше академиялық марапатқа ие болған.
Оқуын аяқтаған соң, ол Гринвилл қаласының әкімшілігіне қосылды, онда орнықты даму және қалалық экологиялық саясат саласында қызмет ететін болады.
Фотоны Аружан ұсынған
Университетті ерекше бағдарламасы үшін таңдаған
Аружанның айтуынша, бұл жұмыс оның мектеп кезінен бастап қалаған жолының жалғасы болды.
«Мен Furman университетіне дәл осы орнықты даму ғылымы бағдарламасы үшін түстім. АҚШ-тың басқа университеттерімен салыстырғанда, көбі биологияға немесе географияға басымдық береді. Ал мұнда әлеуметтік ғылымдар экологиямен ұштасатын ерекше бағдарлама болды», — деді ол.
Оқу кезінде қыз сабақ пен практикалық жұмысты үнемі қатар алып жүрген.
«Төрт жыл ішінде еш жерде тағылымдамадан өтпеген кезім бар-жоғы үш-төрт ай ғана болған шығар. Жазда және семестрлер кезінде мен түрлі коммерциялық емес ұйымдарда тағылымдамадан өттім», — деп бөлісті Аружан.
Ол зерттеу жобаларымен айналысып, Оңтүстік Кореядағы бір қаламен әріптестік орнатқан, АҚШ-тағы экологиялық саясатты ілгерілетумен айналысатын Citizens Climate Lobby ұйымында бір жылға жуық жұмыс істеген, кейіннен муниципалдық жобалармен жұмыс істеуге мүмкіндік алған.
Неге қала әкімшілігіндегі жұмысқа қызығушылық танытты?
Әсіресе, қала билігімен өзара іс-қимыл жасау тәжірибесі ерекше қызықты болған.
«Мені әрқашан саябақтар, қала ішіндегі табиғатты қорғаумен байланысты жобалардың қалай дамитыны қызықтыратын. Қалалар дамуды қалай жоспарлайтынын, өзара қалай әрекеттесетінін, табиғи ресурстарды сақтай отырып, қалай өсуді жалғастыратынын түсінгім келді», — дейді ол.
Фотоны Аружан ұсынған
Аружанның айтуынша, экологияға деген қызығушылығы АҚШ-қа көшпес бұрын пайда болған. Қазақстанда жүргенде-ақ ол еріктілер қызметімен айналысып, экологиялық бастамаларға қатысқан, Астанадағы қоршаған орта проблемаларын айтып, осы салада жұмыс істеу мүмкіндіктерін іздеген.
Кейін қыз Жапониядағы халықаралық мектепте оқуын жалғастырып, онда экологиялық жүйелерді, қоғам мен биологияны зерттеген, содан кейін америкалық университетке түскен.
Furman University-ді таңдауының бір себебі — оқу кезінде-ақ практикалық тәжірибе алу мүмкіндігінің болуы.
«Университет студенттерге оқуды нақты жұмыспен ұштастыруы үшін коммерциялық емес ұйымдар, бизнес және басқа да серіктестермен байланыс орнатып берді», — деп түсіндірді ол.
«Белсенділік үлкен рөл атқарды»
Қала әкімшілігіне жұмысқа орналасуына қандай қасиеттері көмектескені туралы сұраққа Аружан, ең алдымен, белсенділігін атайды.
«Меніңше, менің белсенділігім үлкен рөл атқарды. 15–16 жасымда мен жай ғана экологияға қызығамын деп айтып қоймай, еріктілер ұйымдарын іздей бастадым, коммерциялық емес жобалармен жұмыс істеп, Қазақстанның басқа қалаларындағы оқушылармен бірге өз бастамаларымды құрдым», — деді ол.
Оның айтуынша, таңдаған мамандықтың түрлі бағыттарын мүмкіндігінше ертерек байқап көрген маңызды.
«Тіпті орнықты даму саласында да мүмкіндіктер өте көп. Бизнеспен жұмыс істеуге, компанияларға көміртегі бейтараптығына қол жеткізуге көмектесуге, қала тұрғындарына арналған жобалармен айналысуға, мемлекеттік құрылымдармен немесе табиғатты қорғау ұйымдарымен жұмыс істеуге болады. Жастарда қандай да бір салаға қызығушылық пайда болғанда, оны дамыту маңызды», — деп бөлісті ол.
Тәлімгерлер және кәсіби таныстықтар
Аружан тәлімгерлерді де маңызды фактор ретінде атап өтті.
«Менде әрқашан кеңес беріп көмектесетін адамдар болды. Егер алда сұхбат болса немесе қызықты жоба пайда болса, олар тапсырмаға өздері қалай қарар еді, кіммен сөйлесу керек екенін түсіндіреді, кейде өздерінің кәсіби таныстарымен таныстырады», — дейді ол.
Фотоны Аружан ұсынған
Отандасымыздың айтуынша, АҚШ-та мүмкіндіктерді іздеуде кәсіби қарым-қатынас та үлкен рөл атқарады.
«LinkedIn әлеуметтік желісі өте танымал. Ол жерде түрлі штаттардың мамандарымен байланыс орнатып, сұрақтар қоюға, танысуға және кәсіби қауымдастыққа қосылуға болады. Мансабыңды енді бастап жатсаң да, біртіндеп таныстар шеңберін қалыптастыруға мүмкіндік бар», — дейді Аружан.
Ол конференциялар мен зерттеу жобаларының таныстырылымдары да әлеуетті жұмыс берушілермен танысуға көмектесетінін айтты.
«Кейде студенттер конференцияларда өз зерттеулерін таныстырып, соның нәтижесінде тағылымдамадан өтуге немесе оқу бітірген соң жұмысқа орналасуға ұсыныс алып жатады. Мұндай жағдайлар шынымен болады», — деп бөлісті қазақстандық қыз.
Болашаққа жоспар және Қазақстанға оралу
Алдағы екі-үш жылда Аружан муниципалды басқару, тұрақты даму және табиғатты қорғау саласында тәжірибе жинақтау үшін АҚШ-та жұмысын жалғастыруды жоспарлап отыр.
«Мен қалалармен және шағын елді мекендермен жұмыс істеу саласында дамып, кейін табиғатты қорғау және ірі халықаралық ұйымдармен ынтымақтастық бағытына ауысқым келеді. Екі-үш жылдан кейін АҚШ-та немесе Еуропа Одағы елдерінде магистратураға түсуді жоспарлап отырмын. Болашақта экологиялық саясатпен айналысуым мүмкін», — деді ол.
Сонымен қатар, қыз алған білімін бір күні Қазақстанда қолдана алатынын жоққа шығармайды.
«Өз дағдыларыма толық сенімді болған кезде оралғым келеді. Қазақстанның сол кездегі даму деңгейі қандай болатыны және менің қандай пайдам тиетіні қызықты. Мен мектепте оқып жүргенде экология және қалдықтарды қайта өңдеу тақырыптары енді ғана белсенді дами бастаған еді. Жапонияда мұндай жүйелердің күнделікті өмір деңгейінде әлдеқашан жұмыс істеп тұрғанын көрдім. Қазақстанның да қоршаған ортаға ұқыпты қарау қоғам өмірінің табиғи бөлшегіне айналатын деңгейге жеткенін қалаймын. Сонда экологиялық жобалар әлдеқайда жылдам әрі тиімді дамитын болады», — деп түйіндеді Аружан.
Tengrinews.kz